Ekim 2007’den beri değişik tarihlerde, Güneydoğu’nun değişik il ve ilçelerinde gerçekleştirmiş olduğumuz “Türkiye ve Güneydoğu’da Eğitim” konulu panellerimizin son değerlendirmesini geçtiğimiz hafta sonu Ankara’da yapmış bulunuyoruz.

Ekim 2007 ayı içerisinde Batman ve Midyat’ta, Kasım 2007 ayı içerisinde Adıyaman’da, Ocak 2008’de de Birecik’te gerçekleştirdiğ imiz eğitim panellerinde Güneydoğu’nun eğitimde ön plana çıkan sorunlarını tartıştık, bu sorunlara Türkiye genelinden bakmaya çalıştık. Son ve üst değerlendirme niteliğindeki paneli 2 Mart 2008 günü Ankara’da yaptık.

Ankara Ticaret Odası Konferans Salonunda gerçekleştirilen panelde son derece önemli bilgi ve birikimlere sahip olan konuşmacıları, son derece ilgili ve duyarlı bir katılımcı grup yoğun ilgiyle izledi. Yağışlı bir günde, üstelik de Pazar olmasına rağmen, Türkiye’nin Güneydoğu sorununa sahip çıkmak isteyenler ATO salonunda önemli bir kalabalık oluşturdular.

Amacına ulaşmış, oldukça başarılı bir paneldi. Hem panelistler, hem de katılımcılar oradan yorgun ama mutlu ayrıldılar.

22 Dönem Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez’in yönettiği panelde, Midyat’tan yetişmiş değerli bilim adamı Abdurrahman Aksoy, Birecik’te gerçekleştirdiğ i projelerle adından söz ettiren Birecik Kaymakamı Tuncay Sonel, 22. Dönem AKP Mardin Milletvekili Nihat Eri ve 22. Dönem CHP Şanlıurfa Milletvekili Vedat Melik birer konuşma yaptılar.

Midyatlı Profesör Abdurrahman Aksoy, Güneydoğu’nun eğitim sorunlarına, kendi çocukluğundan başlayan eğitim yaşamına dönük örneklerle değinmeye çalıştı. Kendi zorluklarını, imkansızlıkları nı anlattı, her şeye rağmen başardığını gözler önüne serdi.

Birecik Kaymakamı Tuncay Sonel, bir slayt gösterisiyle Birecik’te gerçekleştirdiğ i çalışmaları, eğitim alanında başarıyla tamamladıkları projeleri ve yaptırılan okulları anlattı. Daha önce ‘Süper Kaymakam’ ve ‘Birecik Modeli’ başlıklarıyla verdiğim yazılarımda bu konudan detaylı olarak bahsetmiştim. Bir Güneydoğu ilçesinde, iki yıllık bir süreçte, Kaymakamın bizzat kişisel çabalarıyla, eğitim alanında olağanüstü işler başarılmıştı.

Geçtiğimiz dönem CHP Şanlıurfa milletvekili olan Vedat Melik, özellikle Şanlıurfa yöresinin eğitim sorunlarını dile getirdi. Bu arada televizyonlarda işlenen çok sayıdaki dizi filmlere konu olan Güneydoğu içerikli senaryoların gerçeği yansıtmadığını, bu filmlerin Güneydoğu halkını rencide ettiğini vurguladı.

Son konuşmacı Nihat Eri ise yine geçtiğimiz dönem Mardin Milletvekilliğ i yapmış bir siyasetçidir. Mardin’den başlayarak Güneydoğu’nun ve Türkiye’nin genel eğitim sorunlarına değinen Nihat Eri de diğer konuşmacılara paralel ayrıntıları vurguladı.

Açılış ve kapanış konuşmalarını dernek başkanı olarak benim yaptığım panelde son nokta, kokteyl türü ikramlarla ayaküstü sohbet kısmı idi. Katılımcıların memnuniyeti, panelin bitmiş olmasına rağmen oradan ayrılmak istemeyen tutumlarından anlaşılıyordu.

Terörün ötesinde, terörle silahlı mücadelenin ötesinde, Güneydoğu’nun temel sorunlarının temeline inen tartışma ve konuşmaların yapıldığı bu toplantı görüldüğü kadarıyla çok önem arz ediyordu. Bu tür sorunlarımıza, bu tür toplantı ve konuşmalarla çözümler aranması, sivil iradenin siyasi iradeyi yönlendirmeye çalışması çok önemli elbette ki. Salonda izleyici olarak bulunan Milli Eğitimden bazı bürokratlar ve bazı sivil toplum temsilcilerinin, burada konuşulanları değerlendirecekleri ve başka yerlere taşıyacakları muhakkaktır.

Tüm konuşmacıların ortak paydaları, bu panelin özeti olarak şu şekildedir:

-         Güneydoğu’dan Çukurova ve başka yerlere tarım işçisi olarak giden ailelerin, istihdam yaratılmak suretiyle önlerine geçilmesi gerekmektedir.

-         Aileler çok ilgisizdir. Aileler işin içine çekilerek bu ilgisizlik önlenmelidir.

-         Fiziki şartlar iyileştirilmeli, yeni okullar yapılmalıdır.

-         Çocuk İlkokula başlamadan önce Türkçeyi öğrenmelidir. Batıda okula başlayan çocuk okuma yazmayı, Doğuda okula başlayan çocuk Türkçeyi öğrenmekle meşgul olduğu için bir eşitsizlik doğuyor.

-         Bölgeye yeni ve deneyimsiz öğretmenler değil, tecrübeli öğretmenler tayin edilmelidir.

-         Köyde öğretmen için en önemli sorun lojman sorunudur.

-         Eğitimde ilk sorun okula gitme sorunudur. Öncelikle çocuğun okula gitmesini sağlamak gerekir. Buna en önemli engel geçici tarım işçiliğidir. Nisandan Kasıma kadar çocuk tarım işçisidir.

-         İskan, yerleşik düzen olması için GAP mutlaka bitirilmelidir.

-         Töre nedeniyle okula gidemeyen kız çocuklarının okula gönderilmesi sağlanmalıdır.

-         Bölgede birinci sorun derslik sorunudur. Şanlıurfa’da 5800 öğrencili okul vardır.

-         Her ilde eğitimle ilgili birer komisyon kurulmalı ve eğitim sorununun üzerine uzmanlaşmış ekiplerle gidilmelidir.

-         Bölgenin en önemli sorunlarından birisi olan nüfus artış hızı kontrol altına alınmalıdır.

-         Kız çocuklarının okutulmasını teşvik için kız liseleri ve kız meslek liseleri açılmalıdır.

-         Bölgeyi dışarıdan gelen öğretmenler açısından cazip hale getirmek lazım. Mesela öğretmen maaşlarının iyileştirilmesi gibi.

-         Sosyal yaşam çok önemlidir ve okullarda verilmelidir. Bunun için de okulların sosyal tesislere ihtiyacı vardır.

-         Anaokulu konusunda Bölgede hedef %25, gerçekleşen ise %17.

-         Birbirinden uzak yerleşim yerleri eğitim hizmeti vermeyi zorlaştırdığı için insanlar toplu yaşamaya zorlanmalıdır.

Duygu SUCUKA
Güneydoğum Derneği Başkanı

Daha fazla bilgi bulabileceğiniz link:

Midyat Eğitim, Kültür, Çevre, Sanat ve Yardımlaşma Derneği (MİDER) Sayfası